Ä°lgilenenler için kung-fu filmleri ile ilgili bir kaç bir ÅŸey yazabilirim; çünkü iyi olanların hepsini izlemiÅŸ bulunuyorum. Türkiye’de eriÅŸimi olan ve haberdar olduÄŸumuz tüm UzakdoÄŸu dövüş filmlerini tamamladım. Bir zamanlar Kore ve özellikle Güney Kore sinemasına odaklanmıştım ve iyi örneklerin çoÄŸunu izlemiÅŸtim. Åžimdi de aynı ÅŸekilde Çin efsanelerine dayanan ve geneli Çin yapımı olan Hero, Crouching Tiger Hidden Dragon ve House of Flying Daggers gibi çok bilinen ve çok baÅŸarılı filmlerin ardından pek duyulmamış (en azından buralarda), kıyıda kalmış aynı tarz filmleri araÅŸtırmaya baÅŸladım.

Bir kere öncelikle üstteki üçlüyü kesinlikle izlemelisiniz. Bu tarz dövüş filmleri, erkekler için yapılmış gibi görünse de iÅŸin aslı kesinlikle öyle deÄŸil. Hatta bazılarında feminist duruÅŸlar bile var. “SavaÅŸ sanatları”nın daha çok “sanat” kısmı üzerinde durulmuÅŸ ve dövüş sahnelerinde kan ve ÅŸiddetten çoÄŸu zaman eser yok; hareketlerin düzenlenmesi ve açı hesaplamaları insana bir dans gösterisi izlediÄŸi izlenimini veriyor. Dolayısıyla bu tarz filmlerde koreografiden bahsedebiliriz. Zaten bu filmlerin özel tarafları; abartılı anlatımlarının yanında; dövüş sahnelerindeki estetik, renklerin canlılığı ve çevrenin görkemi, savaÅŸ ve dans sahnelerindeki koreografi, çoÄŸunda  bulunan saray dekorları, kostümler… ÇoÄŸu zaman dövüş sahnelerindeki estetiÄŸe fazla kaptırabilir; o renkler, kostümler ve müziklerle ne izlediÄŸinizi unutabilirsiniz. Dolayısıyla bu tarz filmleri sıradan kung-fu ya da dövüş filmlerinden ayırmak gerekiyor. Özellikle Zhang Yimou’nun ve Ang Lee’nin bu tarzda çektikleri hiç bir filmi kaçırmamak gerekiyor. Hero ve House of Flying Daggers, Zhang Yimou’nun yönetmenliÄŸinde; dört Oscar’lı Crouching Tiger Hidden Dragon ise Brokeback Mountain ve Lust, Caution’dan da tanıdığımız Ang Lee’nin yönetmenliÄŸinde çekilen filmler…

Bu üç film bahsettiÄŸim tarzın en baÅŸarılıları sayılabilir. DiÄŸerlerine göz atmak gerekirse; bunlardan sonra benim için Xiaogang Feng’in yönettiÄŸi bir Hamlet uyarlaması olan The Banquet gelir. Görsel olarak yine çok baÅŸarılı filmlerden biriydi. Zhang Yimou’nun yönettiÄŸi Curse of the Golden Flower adıyla çevrilen filmi ise yine sanat yönetmenliÄŸi açısından dahiyaneydi; ancak film sonu bakımından bana kalırsa oldukça zayıftı. Yalnız şöyle bir durum var; insan senaryoya ya da baÄŸlantılara çok fazla takılmadan bu filmleri izleyebiliyor. Çünkü çekimlerdeki renk cümbüşü ve simetri düşkünlüğü, bu güzellikleri izleme isteÄŸi yaratıyor.

Filmleri beÄŸeni sıralamama göre yazmaya devam ediyorum: Sırada The Promise olarak çevrilen Wu Ji var. Bu filmde “kader” sorgulanmış; savaÅŸ sahneleri üzerinde pek fazla durulmamış; öyküdeki fantazi dozu diÄŸerlerine göre daha yüksek ve anlatım daha masalsı. Estetik savaÅŸ sahneleri bu filmde pek yok. Masal yönü daha ağır olduÄŸundan diÄŸer filmlerin bana göre biraz gerisinde kalıyor. Zaten bu filmlerin tamamını aynı kategoriye sokmak oldukça zor. Kimilerinde aÅŸk, kimilerinde savaÅŸ, kimilerinde entrika, kimilerinde hepsi birden ağır basıyor. Bu kategoriyi geniÅŸ tutarsanız Jet Li filmlerinin bazılarını da zevkle izler bulabilirsiniz kendinizi. Filmleri araÅŸtırmanın ve iyilerini seçip izlemenin sonu gelmiyor.

Devam edelim; daha sonra Warriors of Heaven and Earth var ki o da fantastik sanatsal dövüş filmleri kategorisinin biraz dışında kalan bir film. Dolayısıyla benim ilgimi çok fazla da çekmedi. Türklerle savaş halinde bulunan Tang Hanedanlığı anlatıldığı için ilgimi çekmişti. Onu çok beğendiğimi söyleyemeyeceğim. Sıralamamın sonunda ise Jade Warrior isimli Çin-Fin ortak yapımı bir film bulunmakta. Başlangıcı oldukça iyi olan bu film sonlarına doğru tamamen sürrealizme geçiş yaptı ve estetik açısından yukarda bahsi geçen filmler kategorisine girmiyor. Yine de Çin ve Finlandiya arasında  nasıl bir bağlantı olduğunu merak ediyorsanız izleyebilirsiniz; fakat film bu konuyu da muğlak bırakıyor.

Bu arada hepsini izledim demiÅŸtim; ama yazarken unuttuÄŸum ÅŸeylere film sitelerinden bakarken fark ettim ki hala iyi örnekler var ve aramaya devam edilebilir. ÖrneÄŸin Jet Li filmi olan Fearless … Bir de dövüş filmi olup olmadığını bilmemekle birlikte Milarepa isimli filme rastladım. Film Butan’da çekilen bir Tibet filmi. Sadece bu bile benim açımdan merak uyandırıyor. Bulabilir isem onu da izlemeyi düşünüyorum.

Ä°zlediklerim içinden kendi sıralamamı vermiÅŸ bulundum. Herkesin sıralaması deÄŸiÅŸecektir. Kimileri bu fantastik, sanatsal dövüş filmlerinden hiç keyif almayabilir; bu da çok doÄŸal. Zira izleyecekseniz suyun üzerinde yürüyen ve daÄŸların üzerinden uçan kılıç ustalarını doÄŸal karşılamanız gerekmekte. Çinliler efsanevi savaşçılarını ve kılıç ustalarını yarı-tanrı olarak tasvir ettiklerinden filmlerdeki karakter yorumlamaları gerçeküstü; fakat ÅŸuna dikkat etmek gerekir ki Çin filmlerinin “belirli bir tarzı” var. Yüksek bütçe ile çekilenlerdeki görsellik ve koreografi çok üstün. Bu tarz bir kaç film izleyince “keÅŸke” dedim. KeÅŸke, Türk filmlerinde de ulusal bir tarz olsa idi; bu kadar destanı, tarihi, kültürü, güzelliÄŸi olan bir ülke ve milletten olan yansımalar kuvvetli olsaydı…